Βασιλόπιτα γλυκιά και αλμυρή σε όλη την Ελλάδα

Η αλλαγή του χρόνου έφτασε! Το 2021 είναι εδώ!

Τα ρολόγια όλων των σπιτιών και νοικοκυριών δείχνουν 00:00

Τα φώτα είναι σβηστά και οι ευχές δίνουν και παίρνουν. Φίλοι και οικογένεια μοιράζουν δώρα με την ελπίδα οι ευχές που αντάλλαξαν να βγουν αληθινές. Η υγεία, η τύχη και η μακροζωία είναι ανάμεσα σε αυτές, αλλά η τύχη που θα έχουμε κατά τη διάρκεια της χρονιάς, αρχίζει να φαίνεται λίγο πιο νωρίς. Μία βασιλόπιτα στο κέντρο του τραπεζιού είναι έτοιμη να κοπεί και να μοιραστεί σε όλα τα παρευρισκόμενα μέλη της οικογένειας για να «αναδειχθεί» ο τυχερός ή η τυχερή της χρονιάς. (λινκ το έθιμο της βασιλόπιτας και η ιστορία της)

Δεν είναι όμως σε όλα τα μέρη της Ελλάδας η ίδια βασιλόπιτα που κοσμεί τα τραπέζια μας. Με τη δική σας βοήθεια, συγκέντρωσα εδώ όλες τις παραλλαγές της για να ξέρουμε όλοι και πώς την φτιάχνουν σε όλη την επικράτεια αλλά κυρίως για να παραμείνουν ζωντανά όλα αυτά τα παραδοσιακά έθιμα που λατρεύουμε να τηρούμε στη χώρα μας.

Έτσι, από άκρη σε άκρη της Ελλάδας, θα βρούμε πολλές διαφορές στη γεύση της, όπως είναι οι γλυκιές βασιλόπιτες αλλά και οι αλμυρές που φτιάχνονται από τα πιο γευστικά προϊόντα που έχει αυτός ο τόπος.

Στη Θράκη, φτιάχνουν βασιλόπιτα σαν κρεατόπιτα με κιμά και βάζουν μέσα μικρές μαύρες σταφίδες.

Συγκεκριμένα, στον Έβρο, οι νοικοκυρές που επιλέγουν κατά κύριο λόγο να τη φτιάχνουν και να μην την αγοράζουν, διαλέγουν την αλμυρή τυρόπιτα με τραγανά χωριάτικα φύλλα. Στο βόρειο Έβρο επιλέγουν και την αλμυρή τυρόπιτα με τραχανά ή σαραγλί. Μάλιστα σε κάποια χωριά δεν έβαζαν φλουρί αλλά ξυλαράκια απ’ την κληματαριά σε διάφορα μεγέθη που αντιστοιχούσαν στο σπίτι, τα χωράφια, τις αγελάδες, τα πρόβατα τις κότες κλπ και κάτι τύχαινε στον καθένα. Σε ορισμένες περιοχές του Έβρου, οι νοικοκυρές φτιάχνουν και γλυκιά βασιλόπιτα τσουρέκι ή αλμυρή γαλατόπιτα και αλμυρή τυρόπιτα με τα γνωστά, για την περιοχή, σημάδια της περιουσίας του σπιτιού.

Στη Ξάνθη, τρώνε από βραδύς κρεατόπιτα και ανήμερα της Πρωτοχρονιάς επιλέγουν μία πιο γλυκιά βασιλόπιτα.

Στη Δράμα, το βράδυ της αλλαγής της χρονιάς, φτιάχνουν την πρασοκιμαδόπιτα και το μεσημέρι της Πρωτοχρονιάς φτιάχνουν γλυκιά βασιλόπιτα τσουρέκι.

Στην Κομοτηνή ακολουθούν το έθιμο που τηρείται σε όλο σχεδόν τον Έβρο με την σημαδεμένη τυρόπιτα και το φλουρί.

Σε πολλές περιοχές της Μακεδονίας, επιλέγουν να φτιάνουν πρασοτυρόπιτα την ημέρα της Πρωτοχρονιάς με φλουρί ή αλμυρή πίτα με χοιρινό, αλλά δεν ισχύει το ίδιο για όλες τις πόλεις. Στον νομό Ημαθίας και συγκεκριμένα στη Βέροια, είθισται να φτιάχνουν αλμυρή με χοιρινό κρέας και πράσα με σπιτικό φύλλο, ενώ στη Νάουσα φτιάχνουν κατά παράδοση δύο πίτες, μία γλυκιά κολοκυθόπιτα  που κόβεται την παραμονή της Πρωτοχρονιάς και μία αλμυρή πρασόπιτα με κιμά και φέτα που κόβεται ανήμερα. Στην Αλεξάνδρεια Ημαθίας επίσης φτιάχνουν την πρασοκιμαδόπιτα που έχει μέσα το φλουρί της και φυσικά το τσουρέκι βασιλόπιτα που επίσης έχει φλουρί.

Στη Θεσσαλονίκη και ειδικότερα στη Χαλάστρα της Θεσσαλονίκης, φτιάχνουν την κρεατόπιτα με πράσα ή μία εκδοχή της γλυκιάς με αρώματα πολλά. Σε άλλες περιοχές της Θεσσαλονίκης, φτιάχνουν μία τυρόπιτα που την κόβουν την παραμονή και μία γλυκιά τσουρέκι όπως είναι η δική μου που σας έχω δείξει και έχετε αγαπήσει.

Στο νομό Πέλλας, διαλέγουν την τυρόπιτα με 2-3 φύλλα κομμένα σε τετράγωνα κομμάτια ζεματισμένα και εκτός από φλουρί, σημαδεύουν και αυτοί την πίτα και έτσι κάθε κομμάτι της είναι διαφορετικό και έχει όνομα, όπως για παράδειγμα, το φουντούκι σημαίνει χωράφια, το αμύγδαλο συμβολίζει το σπίτι κ.τ.λ.  Εναλλακτικά επιλέγουν να φτιάχνουν την αλμυρή κολοκυθόπιτα με κίτρινη κολοκύθα και μία γλυκιά με κέικ ή τσουρέκι.

Στην Πιερία επιλέγουν και τη γλυκιά και την αλμυρή. Η αλμυρή μάλιστα γίνεται ως κρεατόπιτα με χοιρινό κρέας και πράσο, τα φύλλα της οποίας τα ψήνουν από την προηγούμενη ημέρα. Επίσης, όπως μου γράψατε, μερικές από εσάς επιλέγετε να φτιάξετε και πορτοκαλόπιτα με καρύδια αλλά και μία αλμυρή βασιλόπιτα με φέτα και κασέρι. Στο δε Λιτόχωρο, η παραδοσιακή αλμυρή επιλογή θέλει μία κρεατόπιτα με τραγί και μοσχάρι.

Στις Σέρρες φτιάχνουν κιμαδόπιτα με χοιρινό κιμά, φρέσκο κρεμμυδάκι και πράσο σε φύλλο σφολιάτας για την παραμονή και μία γλυκιά για την Πρωτοχρονιά.

Στην Καβάλα και συγκεκριμένα στη Χρυσούπολη της Καβάλας, φτιάχνουν αλμυρή τυρόπιτα ή αλλιώς γαλατόπιτα με γάλα χτυπημένο με αυγά και μέσα το φλουρί.

Στην Κοζάνη, η κιμαδόπιτα με φέτα ή κάποιο κίτρινο τυρί είναι μία σίγουρη βασιλόπιτα που επιλέγεται για αυτές τις γιορτινές μέρες ή αλλιώς η κρεατόπιτα με κρέας της επιλογής του καθενός.

Στα Γρεβενά, φτιάχνουν την τυρόπιτα με ψημένα φύλλα.

Στα Ιωάννινα, η αλήθεια είναι ότι υπάρχει μεγάλη ποικιλία από αυτά που διάβασα, έμαθα και γεύτηκα. Έτσι, θα βρούμε μία αλμυρή πίτα με κοφτό μακαρόνι σε χωριά των Ιωαννίνων, κρεατόπιτα με κόθρο, πληγουρόπιτα, κοτόπιτα (συνήθως με κόκορα). Στο Πέραμα των Ιωαννίνων επίσης φτιάχνουν κοθρόπιτα με κοτόπουλο χωριάτικο και πλαστό χειροποίητο φύλλο.

Στη Φλώρινα, κάνουν την αλμυρή με κρεμμύδια και κομματάκια κρέατος ή χοιρινό ή μοσχαρίσιο. Επίσης πολύ εντυπωσιακό είναι και το γεγονός πως στη Φλώρινα επιλέγουν να έχουν στο πρωτοχρονιάτικο τραπέζι και μία ακόμα πίτα με ξινολάχανο στην αλμύρα, μία ντόπια συνταγή. Στην πιο αλμυρή της εκδοχή οι Φλωρινιώτες φτιάχνουν και τον χασλαμά, μία πίτα πολλών Μικρασιάτικων γενεών που φτιάχνεται από χοιρινό κρέας, πλιγούρι και βραστά φύλλα. Εκεί εκτός από φλουρί, βάζουν μέσα και άχυρο, τριφύλλι και καλαμπόκι.

Στο Νεστόριο Καστοριάς φτιάχνουν την αλμυρή «μπιτσνίκ» όπως λέγεται, που ουσιαστικά φτιάχνεται με ξινόγαλο και αυγά, με φύλλα ψημένα στη ξυλόσομπα.

Στη Λάρισα και στα Φάρσαλα συγκεκριμένα φτιάχνουν την κρεατόπιτα με αρνάκι, μοσχάρι ή κοτόπουλο, ξερά κρεμμύδια, τραχανά και φλουρί μέσα. Επίσης, φτιάχνουν και μία γλυκιά εκδοχή της βασιλόπιτας για την παραμονή της Πρωτοχρονιάς με τυρί, σύκα και σταφίδες ή με καρύδια. Για την παραμονή μάλιστα επιλέγουν και μία διαφορετική γλυκιά, πολίτική συνταγή με μαχλέπι. Στην αλμυρή εκδοχή της πάντως τη βρίσκουμε και στη μορφή της κοτόπιτας με κασέρια και πιπεριές.
Στη Λαμία από την άλλη φτιάχνουν χορτόπιτα και μάλιστα πολλοί βάζουν μέσα κέρμα για φλουρί.

Στα Αμπελάκια Τεμπών, οι νοικοκυρές φτιάχνουν για βασιλόπιτα, μία πίτα με φύλλα και γέμιση από κοτόπουλο, χοιρινό και ρύζι και τον κόθρο τον τυλίγουν με ζάχαρη και κανέλα, για να τρως την αλμυρή και σιγά σιγά να σου μείνει σαν γεύση η γλυκιά. Όλα αυτά με ένα φλουρί στο εσωτερικό της.

Στην Καλαμπάκα και στα χωριά του Ασπροποτάμου, επιλέγουν την αλμυρή της εκδοχή με πράσο, χοιρινό, τραχανά και φέτα. Στην ορεινή Καλαμπάκα φτιάχνουν αλμυρή κασσάτα με λίγο πράσο και φυσικά φλουρί και το ίδιο συμβαίνει και στη Μηλιά Μετσόβου.

Στα Τρίκαλα, φτιάχνουν την κρεατόπιτα με χοιρινό και πράσο και μία γλυκιά εκδοχή της βασιλόπιτας με τραχανά. Αλλά γενικά φτιάχνουν κάθε λογής πίτες όπως είναι η κρεατόπιτα ή με χοιρινό ή με κοτόπουλο αλλά και μία ακόμα γλυκιά τύπου κέικ βασιλόπιτα.

Στο Μουζάκι της Καρδίτσας, φτιάχνουν τυρόπιτα βασιλόπιτα.

Στα νησιά μας οι διαφορές δεν είναι τόσες πολλές αφού, στη Ρόδο, τη Φολέγανδρο, τη Νάξο, την Πάρο, την Κάλυμνο και την Κέρκυρα  φτιάχνουν τη γλυκιά βασιλόπιτα που σας έχω δείξει εδώ και πολλά χρόνια. Το ίδιο συμβαίνει και με την νότια Εύβοια. Στην Άνδρο φτιάχνουν την μπρουστούλα.

Στην Κύπρο επιλέγουν τη γλυκιά της εκδοχή της βασιλόπιτας με γεύση πορτοκαλιού και κονιάκ.

Στην Κωνσταντινούπολη που πολλές μου γράψατε ότι έχετε κρατήσει τα έθιμα της, φτιάχνουν μία γλυκιά βασιλόπιτα με μαχλέπι και μαστίχα. Μία άλλη συνταγή που ακολουθούν επίσης στην Πόλη είναι η κρεατόπιτα με αρνάκι, χειροποίητο τραχανά και φύλλα που ανοίγουν μόνες τους οι νοικοκυρές.

Με όποιον τρόπο και αν επιλέγετε να φτιάχνετε τις βασιλόπιτές σας, ένα πράγμα μόνο έχω να σας πω: Ας είναι όλη η νέα χρονιά, τόσο γλυκιά και τόσο γευστική με αρώματα ευτυχίας και χαράς όσο και η βασιλόπιτά σας.

Καλή χρονιά, με υγεία και αγάπη σε όλες και σε όλους!

Με αγάπη Αργυρώ