Δίπλες και η ιστορία τους

Οι δίπλες, μαζί με τα μελομακάρονα και τους κουραμπιέδες αποτελούν το βαρύ πυροβολικό στα χριστουγεννιάτικα γλυκά. Και από τα τρία, το μόνο καθαρά Ελληνικής προέλευσης είναι οι δίπλες! Λέγεται ότι οι δίπλες υπάρχουν για να μας γλυκαίνουν το παρελθόν, να συνοδεύουν το παρόν και να ευοιωνίζουν το μέλλον.

Μελένιες όπως τις ξέρουμε και τραγανές με μεγάλη ιστορία που χάνεται πίσω στον χρόνο. Η Πελοπόννησος θεωρείται η γενέτειρα της δίπλας. Όμως παρόμοια εδέσματα όπως τα ξεροτήγανα φτιάχνονταν από πολύ παλιά σε νησιά μας, όπως στην Πάρο και στους Λειψούς. Στη Σίφνο, στην Άνδρο, στην Κρήτη, οι δίπλες είναι γνωστές και ως «Αυγοκαλάμαρα». Οι δίπλες είναι ένα γλυκό που μυρίζει Ελλάδα. Με απλά και λίγα υλικά, αλεύρι, λάδι, μέλι, καρύδι, με αυγά ή χωρίς αυγά. Οι δίπλες φτιάχνονται πλέον στα περισσότερα μέρη της Ελλάδας, έχουν διάφορες ονομασίες και είτε είναι νηστίσιμες είτε όχι. Παλαιότερα, λέγεται ότι όταν τα αυγά ήταν δυσεύρετα στη Μάνη, οι νοικοκυρές έκαναν το ζυμάρι τους με σκέτο νερό και αλεύρι. Στην Πάρο τα ξεροτήγανα είναι νηστίσιμα. Έχουν σχήμα σαν φιογκάκια και είναι το αγαπημένο παραδοσιακό γλυκό των Χριστουγέννων. Στην Κρήτη φτιάχνουν τα ξεροτήγανα που είναι νηστίσιμα, και τα αυγοκαλάμαρα που είναι οι δίπλες με αυγό. Στους Λειψούς οι τοπικές δίπλες, τα ξεροτήγανα, είναι με αυγό και ούζο.

Η Καλαμάτα και η Μάνη, έχουν μεγάλη και μακριά παράδοση στις δίπλες. Οι δίπλες αρχικά λέγεται ότι φτιάχνονταν για να γιορταστεί ένα χαρμόσυνο γεγονός το οποίο οι ντόπιοι επιθυμούσαν να επαναληφθεί όπως λέει και ο λαός μας να “διπλώσει” και να ξανά έρθει το καλό. Έτσι σύμφωνα με την τοπική παράδοση, οι δίπλες ήταν το γλυκό που σερβίρονταν συνήθως σε αρραβώνες, γάμους, γεννήσεις και βαφτίσεις. Στη Μάνη, ακόμα και σήμερα, συνεχίζεται το έθιμο του γάμου με τις δίπλες. Την προπαραμονή του γάμου, μαζεύονται οι γυναίκες από νωρίς το πρωί και παρασκευάζουν τις δίπλες τραγουδώντας μέχρι το βράδυ. Οι δίπλες στο γάμο τοποθετούνται σε μεγάλα πανέρια και στολίζονται με κουφέτα και λουλούδια. Πλάι στις δίπλες τοποθετείται μια καράφα με λικέρ και ένα βάζο με γλυκό κέρασμα από μέλι και καρύδι.

Με το πέρασμα των χρόνων, το έθιμο εξαπλώθηκε και οι δίπλες έγιναν και το παραδοσιακό γλυκό της πρωτοχρονιάς και των Χριστουγέννων. Λέγεται μάλιστα ότι το σώμα από τις δίπλες συμβολίζει τα σπάργανα του Χριστού και το μέλι συμβολίζει την ευζωία, την τύχη και τη δημιουργία που θέλουμε να μας φέρει το νέο έτος.

Έτσι καθιερώθηκε από τη Μεσσηνία μέχρι τη Βόρεια Ελλάδα, την Κρήτη και τα νησιά μας σαν χριστουγεννιάτικο γλυκό.

Η παρασκευή τους είναι σχετικά εύκολη, αρκεί να διαθέτετε αρκετή υπομονή και πολύ μαεστρία στο τύλιγμα. Το περίτεχνο είναι στη διαδικασία όπου η ζύμη διπλώνεται σε διάφορα σχήματα, σπιράλ, φιόγκους και λουλούδια  και τηγανίζεται σε καυτό λάδι.  Αφού τηγανιστούν, σιροπιάζονται με μέλι, αρωματίζονται με κανέλα και πασπαλίζονται με ψιλοκομμένο καρύδι.

Το αποτέλεσμα; Λεπτεπίλεπτα αριστουργήματα γλυκιάς ευχαρίστησης που σπάνε σε κάθε άγγιγμα. Γλυκό, τραγανό, τυλιχτό λεπτό φύλλο, που θρυμματίζεται σε κάθε μπουκιά. Στοιβαγμένα συνηθως προσεκτικά το ένα πάνω στο άλλο, μέσα σε πιατέλες που σε προκαλούν τα να απολαύσεις.

Αν σας ενδιαφέρουν οι ιστορίες πίσω από τις αγαπημένες μας συνταγές, διαβάστε και την ιστορία του κουραμπιέ.