Η Κυρά Σαρακοστή: Το παμπάλαιο έθιμο και η συνταγή

Ένα από τα παλαιότερα ελληνικά έθιμα που συνδέονται με τη Σαρακοστή και το Πάσχα είναι η Κυρά Σαρακοστή. Πρόκειται για ένα αυτοσχέδιο ημερολόγιο, με το οποίο οι άνθρωποι παλαιότερα μετρούσαν τις εβδομάδες της Μεγάλης Σαρακοστής, η επίσημη έναρξη της οποίας είναι η Καθαρά Δευτέρα.

Το ημερολόγιο αυτό, στα περισσότερα σπίτια, το έφτιαχναν από χαρτί. Ζωγράφιζαν μια γυναίκα με φαρδιά φούστα, έναν σταυρό στο κεφάλι, σταυρωμένα χέρια σε στάση προσευχής και χωρίς στόμα, ως ένδειξη νηστείας. Το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της ήταν τα επτά πόδια, ένα για κάθε εβδομάδα της Μεγάλης Σαρακοστής.

Ξεκινώντας από την Καθαρά Δευτέρα, κάθε Σάββατο που περνούσε έκοβαν και από ένα πόδι. Με αυτόν τον τρόπο γνώριζαν πόσες εβδομάδες απέμεναν μέχρι το Πάσχα. Το Μεγάλο Σάββατο έκοβαν και το τελευταίο πόδι και το μικρό αυτό κομμάτι χαρτί το έκρυβαν είτε μέσα σε ένα ξερό σύκο —από αυτά που είχαν αποξηράνει το καλοκαίρι— είτε στο ψωμί που έψηναν για το βράδυ της Ανάστασης.

Όποιος έβρισκε το χάρτινο πόδι της Κυράς Σαρακοστής στη φέτα του ψωμιού που του αναλογούσε ή στο σύκο που έπιανε από το καλάθι, θεωρούσαν πως θα ήταν τυχερός και πως το εύρημα θα του έφερνε γούρι.

Εκτός από χαρτί, σε πολλές περιοχές της Ελλάδας η Κυρά Σαρακοστή φτιαχνόταν και από ζυμάρι, μόνο με αλεύρι, αλάτι και νερό. Ένα απλό, συμβολικό έθιμο, που μετρούσε τον χρόνο μέχρι την Ανάσταση και κρατούσε ζωντανό το πνεύμα της Σαρακοστής μέσα στο σπίτι.

Η συνταγή

Το ζυμάρι για την Κυρά Σαρακοστή φτιάχνεται με:

1 κούπα νερό περίπου, 1 κούπα αλάτι, 3 κούπες αλεύρι (γ.ο.χ)

Bάζουμε όσο νερό χρειάζεται, για να γίνει ένα εύπλαστο ζυμάρι. Το “στέγνωμά του” γίνεται σε φούρνο, όχι σε πολύ δυνατή φωτιά, για περίπου 20-30 λεπτά, αφού το ζητούμενο είναι να στεγνώσει και να σκληρύνει και όχι να ψηθεί!

Αυτό το ζυμάρι δεν τρώγεται, παρά μόνο φτιάχνεται για το καλό, αφού είναι αλατόζυμο, όπως το λένε. Το ζυμάρι έχει επίτηδες μεγάλη ποσότητα αλατιού, για να μπορεί να συντηρηθεί και τις 7 εβδομάδες και να μη μουχλιάσει. Δεν ήταν λίγες οι νοικοκυρές που έβαζαν μέσα ένα μικρό νόμισμα. Στο τέλος της 7ης εβδομάδας, κάθε μέλος της οικογένειας έκοβε με το χέρι ένα μικρό κομμάτι. Σε όποιον έπεφτε το νόμισμα σήμαινε ότι θα είχε την τύχη με το μέρος του!

Οι επτά (7) εβδομάδες (κάθε βδομάδα και γιορτή) της Μεγάλης Σαρακοστής

1^η Κυριακή της Ορθοδοξίας

2^η Κυριακή του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά

3^η Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως

4^η Κυριακή του Αγίου Ιωάννη της Κλίμακας

5^η Κυριακή της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας

6^η Κυριακή των Βαΐων

7^η Κυριακή του Πάσχα

Κάντε κάτι διαφορετικό και παραδοσιακό φέτος! Φτιάξτε μια Κυρά Σαρακοστή και αν έχετε παιδιά.

Καλή Σαρακοστή!