Μάθε για την λαγάνα της γιαγιάς

Η Ιστορία της Λαγάνας

Μετράμε αντίστροφα τις μέρες για να γευτούμε τον γλυκό άρτο της νηστείας. Η λαγάνα είναι ένα άζυμο ψωμί σε ελλειπτικό σχήμα, παραδοσιακά φτιαγμένο την ημέρα της Καθαράς Δευτέρας. Αποτελείται από απλά υλικά όπως αλεύρι, νερό, αλάτι και σουσάμι και καταναλώνεται πάντα μετά την περίοδο των Αποκριών. Πρόκειται για αλάδωτο και χωρίς προζύμι ψωμί, που προετοιμάζει το σώμα και το πνεύμα για τη νηστεία και την προσευχή που ακολουθεί.

Η ιστορία της ξεκινά ήδη από τον 5ο αιώνα, με αναφορές στις Εκκλησιάζουσες του Αριστοφάνη. Το λάγανον, όπως ονομαζόταν, ήταν ψωμί από αλεύρι και νερό που συνόδευε τα γεύματα των αρχαίων Ελλήνων. Η ονομασία προέρχεται από το ρήμα λαγαίω, που σημαίνει «αφήνω, χαλαρώνω», αναφερόμενη στη ζύμη που δεν απαιτούσε ζύμωμα.

Μια άλλη παράδοση μας γυρνά στην Παλαιά Διαθήκη, όταν οι Ιουδαίοι περιπλανιούνταν στην έρημο μετά την έξοδο από την Αίγυπτο. Εκεί ο Θεός τους έδωσε το «μάννα εξ ουρανού», άζυμο ψωμί που τους κρατούσε ζωντανούς. Από τότε, οι Ισραηλίτες συνεχίζουν να το καταναλώνουν κατά τη διάρκεια του Πάσχα, τιμώντας την απελευθέρωση των προγόνων τους.

Οι πρώτες λαγάνες ήταν άζυμες και δίχως λάδι, αρτοσκεύασμα οικονομικό και γρήγορο, αφού δεν χρειαζόταν φούσκωμα. Παραδοσιακά ζυμώνονταν και ψήνονταν την ίδια μέρα, μερικές φορές με ταχίνι για να γίνουν νηστίσιμες. Σήμερα, οι σύγχρονες συνταγές περιλαμβάνουν λάδι και προζύμι για πιο αφράτες και μαλακές λαγάνες. Κάθε Καθαρά Δευτέρα οι φούρνοι γεμίζουν με το άρωμά τους, ώστε να μην λείπει από κανένα σαρακοστιανό τραπέζι.